Colivings rurais feministas: empoderar as mulleres nunha aldea

O meu camiño como feminista segue aberto. Non é algo que pase de golpe: vai de traballar cada día para mirar o mundo dunha forma máis igualitaria e para soltar ideas antigas. Levo dez anos intentando ser feminista de forma consciente e animando a xente de arredor a facer o mesmo. Levo os últimos catro anos vivindo en Anceu Coliving, unha aldea pequena do norte de España con só 100 habitantes. Aquí estamos traballando para que a nosa comunidade sexa máis feminista. Hoxe conto como o facemos e como estamos creando un espazo seguro onde todo o mundo se sinta benvido.

Cal é o contexto feminista nunha zona rural?

Vivindo na aldea como mulleres démonos conta dalgo interesante. Como aquí moita xente se moveu dun sitio a outro, iso en realidade axudou a que as mulleres se empoderen. A nosa aldea foi moi pobre no pasado. Case todo o mundo tivo que marchar a buscar oportunidades mellores, e quen o conseguiu foron sobre todo homes. As que quedaron foron principalmente mulleres. Iso significou que elas tiveron que encargarse de todo na casa: a familia, a casa, as crianzas e as persoas maiores.

Hoxe aínda vemos algúns prexuízos pequenos, como que adoitan ser as mulleres as que cociñan para toda a aldea ou as que xestionan as cociñas da casa comunal. Son tamén as que máis se implican nas actividades da aldea e as que teñen un sentido de comunidade máis forte. Teñen ganas de seguir achegando ao benestar do lugar.

Nesta situación sabemos desde o principio que hai oportunidades para facer a nosa aldea máis feminista e para crear máis posibilidades para todo o mundo. Co apoio da comunidade, e en especial das mulleres, cremos que podemos facer cambios pequenos que axuden a construír a aldea que soñamos: un sitio onde calquera poida vivir en liberdade.

Impulsar o emprendemento feminista: a iniciativa The Break na aldea de Anceu

Os nosos primeiros esforzos para abordar as cuestións feministas na aldea saíron dunha iniciativa europea chamada “The Break”. O programa acompaña a emprendedoras europeas a desenvolver os seus proxectos durante unha estadía dun mes en España, co foco posto en xerar impacto positivo na comunidade local.

“The Break” é un programa de bolsas de emprendemento en España dirixido a mulleres residentes na UE, cun valor que supera os 7.000 €. Financiado pola Unión Europea e desenvolvido pola Escuela de Organización Industrial (EOI), está impulsado por The Break Alliance. É un programa transformador de doce semanas que inclúe un retiro de traballo de 27 días en España, onde quen participa métese en actividades de innovación aberta para responder a retos locais. Non só fan medrar os seus negocios: tamén colaboran, aprenden e pásano ben con outras emprendedoras e coa xente de aquí.

A través deste programa viñeron á nosa aldea 32 emprendedoras europeas, e xuntas abordamos o reto do feminismo en varias fases.

Primeira fase: dar forma aos ideais feministas

A nosa primeira iniciativa durante a experiencia de The Break en Anceu foi elaborar o manifesto feminista da Casa do Pobo. A Casa do Pobo é un espazo público aberto a toda a cidadanía. É o sitio onde a xente da aldea se xunta para encontros comunitarios: obradoiros, eventos de cociña e actividades de lecer. O espazo ten dúas zonas: unha sala grande e unha cociña ampla. O normal é que a cociña a xestionen as mulleres da aldea. Queriamos repensar a esencia feminista deste espazo e, para facelo, decidimos colaborar con elas para crear o manifesto feminista do lugar.

Para conseguilo organizamos sesións de traballo coas emprendedoras e un grupo de 16 mulleres de aquí. Nun obradoiro colaborativo formamos grupos de acción onde cinco emprendedoras se xuntaban cunha muller da aldea. Fixemos entrevistas persoais sobre feminismo, con preguntas abertas para sacar á luz as fortalezas, os principios e as historias das mulleres de Anceu.

Segunda fase: bordar o feminismo no rural

Nese mesmo obradoiro tamén afondamos no valor único de cada muller da aldea que participou na iniciativa. Para facelo usamos a arte como ferramenta de conexión, concretamente o bordado. Aliámonos coa artista feminista Maritza para acompañar o proceso creativo.

Maritza é unha artista mexicana que leva varios anos vivindo en Galicia. É a fundadora de Bordadoras Feministas, un club de bordado feminista en Pontevedra. Usan o bordado como ferramenta de transformación social e son un exemplo destacado de activismo feminista na nosa contorna.

Xunto a ela creamos bordados sinxelos a partir de fotografías das mulleres da aldea, onde cada emprendedora europea deseñou o seu propio patrón. Os bordados ían acompañados de postais pequenas de papel que recollían algúns dos conceptos máis relevantes do empoderamento das mulleres na aldea.

Terceira fase: empoderamento feminista a través da arte

O noso empoderamento feminista continuou coa creación dun mural pictórico, outra vez en colaboración con Maritza. Esta vez dimos un paso máis e pintamos un mural no espazo comunal como metáfora dunha ocupación feminista. É dicir: temos un mural que representa o feminismo neste espazo e a visión feminista dun mundo onde as mulleres son as que fan que pasen mil cousas, sobre todo na nosa aldea.

Unha vez máis participaron de forma colectiva todas as emprendedoras e as mulleres da aldea. Esta vez sumouse tamén o bordado, creando siluetas que seguen presentes no mural a día de hoxe. Esas siluetas representan as oito mulleres que nos axudaron nesta segunda ocasión. Sábese que son elas, pero ao mesmo tempo a silueta representa un conxunto: o das mulleres que teñen forza para seguir pelexando pola nosa aldea feminista.

Aquí podes ver algunhas fotos do proceso.