Colivings rurais para impulsar economías do decrecemento

O noso camiño cara a unha comunidade sostible a través do coliving rural

Hai catro anos mudámonos ao campo. Desde aquela levamos explorando formas novas de vivir. Desde conectar coa natureza ata atopar maneiras de vivir nas que todo o mundo necesite menos. Onde poidamos compartir recursos sen que cada persoa necesite a súa propia lavadora, o seu trade ou varios salóns sen usar; compartir internet e axudarnos. Pasamos este tempo intentando entender que significa iso. Nun mundo que pide o contrario, un mundo individualista que nos separa da natureza e do sentido de humanidade. De súpeto atopámonos con xente e proxectos que nos abren os ollos a camiños novos. Hoxe contamos como estamos conectando con quen está empezando a explorar modelos económicos novos.

A comunidade de Anceu Coliving traballando xunta por un obxectivo común na horta

Que é o Post-Growth Innovation Lab?

Digamos que a curiosidade é a nosa guía. A serendipia lévanos a niveis inesperados. O noso obxectivo é descubrir que vai ser o seguinte que nos mova. Un día lemos nun xornal local un artigo sobre un grupo de investigación de Pontevedra que estaba centrado en modelos económicos novos. É un grupo dedicado a propor modelos de decrecemento económico desde Pontevedra. Chámase Post-Growth Innovation Lab.

O Post-Growth Innovation Lab da Universidade de Vigo é un grupo internacional e interdisciplinar cun interese de investigación común: facer posible unha transición ecolóxica sostible, inclusiva e xusta que nos saque do modelo económico extractivo que existe hoxe.

Cren en democratizar as estruturas da ciencia, a tecnoloxía e a innovación. O grupo sostén que se a humanidade abandona a súa persecución cega do crecemento infinito, podemos prosperar todos neste planeta sen danarnos uns aos outros. O laboratorio busca achegar enfoques novidosos, relevantes e poliédricos a algunhas das ameazas máis complexas para o noso futuro.

Fomos visitalos á súa sede en Pontevedra. Descubrimos a súa seguinte liña de investigación: analizar como as comunidades de montes veciñais de Galicia poden axudar a xerar impacto positivo no rural. As comunidades de montes en Galicia son entidades que xestionan o terreo comunal de aldeas coma Anceu. A nosa é moi activa. Vimos o potencial de posibles sinerxías entre a universidade e esta entidade.

A comunidade de montes de Anceu como caso de estudo de desenvolvemento rural

Cando nos preguntan como conseguimos facer tantas cousas, dicimos que o noso contexto xogou un papel enorme. Temos tres asociacións moi activas na aldea. Unha delas é a comunidade de montes. Esta entidade está desenvolvendo moitas actividades para promover un rural vivo. Historicamente, estas asociacións centrábanse en actividades extractivas para xerar recursos económicos coa tala. Hoxe hai modelos innovadores onde estas entidades teñen en conta a necesidade de sustentabilidade desde unha perspectiva ambiental e social. A nosa comunidade de montes desenvolve algunhas destas actividades:

1. Actividades para promover a reforestación dos nosos montes e combater a especie invasora do eucalipto. Iso inclúe iniciativas sociais como o “Día de Plantación de Árbores”, un evento onde as crianzas plantan árbores alí onde se cortaron eucaliptos.
2. Impulsar a apertura de sendas para o goce comunitario. A asociación apoia iniciativas como “Pegadas do Recordo”, facilitando a apertura e o mantemento de camiños para que os goce a aldea.
3. Xestionan o terreo para asegurar que a madeira sobrante se comparta entre toda a xente da aldea. Coordinan a corta e o reparto de leña gratuíta para a poboación.

Conectar a través da investigación, o coliving e a experimentación

Para conectar a comunidade de montes de Anceu coa universidade organizamos un encontro en Anceu Coliving. O obxectivo era que coñecesen de primeira man en que consiste o noso proxecto e descubrir máis sobre o impacto da nosa comunidade de montes. Convidamos a Camilo, o presidente da comunidade. Despois compartimos reflexións e modelos, tanto da nosa comunidade como doutras da zona, para explorar as oportunidades que hai no rural. Ademais explicamos en detalle os proxectos de impacto social que desenvolvemos a través da nosa asociación, Rural Hackers. A idea é tender pontes que nos leven a sitios onde a experimentación e a investigación atopen puntos de conexión para avanzar e innovar.

A visita do Post-Growth Innovation Lab da Universidade de Vigo a Anceu Coliving

Dese encontro saíron os seguintes pasos:

1. Decidimos organizar reunións mensuais para seguir medrando cara á serendipia que nos leve ao sitio axeitado para experimentar e analizar.
2. Iniciamos conversas sobre proxectos futuros, como participar nas bolsas Marie Curie. Iso vainos permitir presentarnos a convocatorias europeas en colaboración con este grupo de investigación, e faría posible que investigadoras e investigadores fixesen estadías en zonas rurais, participando en proxectos reais e analizando a súa evolución.
3. Abrimos conversas para que a comunidade de montes de Anceu se converta en caso de estudo do proxecto de investigación europeo.

Do urbano ao rural, para un rural vivo

Como resultado destas reunións mensuais, hai un par de semanas Mario Pansera, director do grupo de investigación, visitou as oficinas do noso coworking irmán, Espacio Arroelo. Veu inspirar a comunidade dese coworking sobre modelos de economía do decrecemento. Ademais xuntarémonos no Castro de Baroña o 12 de xullo. O obxectivo é visitar esa comunidade de montes. Están xerando un impacto tremendo, así que queremos aprender máis deles. A resina, o gando no terreo e a micoloxía son algúns dos usos que aplica a comunidade de montes do Castro de Baroña. Aprenderemos como traballan para manter un monte multifuncional que sirva tamén a fins sociais e culturais.

Aquí van algunhas fotos dos seus proxectos:

Traballos de resinado nun dos piñeirais que xestiona a comunidade de montes de Baroña.

Serendipia para crear impacto rural…

Isto é o que podemos contar por agora. Non sabemos onde nos van levar estas reunións. Non temos nin idea de cara a onde vai a investigación nin de onde vai acabar a experimentación. Non sabemos que vai traer este camiño que conecta xente que quere cambiar as cousas. O que si sabemos é que no espazo baleiro entre experimentar e analizar xorden cousas novas. E esas son as que queremos descubrir. A serendipia vai de saber onde empezas e non saber onde podes acabar. Aí está a maxia.

Ver tamén: Como empezou Rural Hackers · O primeiro aniversario de Anceu