Rural Hackers: a evolución

«Compartir coñecemento é o acto de amizade máis fundamental, porque é unha forma de dar sen perder nada» — Richard Stallman.

Rural Hacker en acción

Aquí estamos, catro meses despois de arrancar Rural Hackers en Anceu Coliving: unha escola presencial e gratuíta onde aprender competencias dixitais en contacto cunha comunidade aberta.

Os nosos proxectos buscan resolver problemas reais, e queremos desenvolver de forma completa as competencias do alumnado.

Neste artigo queremos contar que estivemos a facer ultimamente, quen son os nosos alumnos e que aprenderon.

Quen son os nosos alumnos?

Desde o principio o noso obxectivo era dar educación de calidade e gratuíta a todo o mundo, e especialmente a quen máis o precisa: xente que busca aprender competencias dixitais, intercambiar idiomas ou formar parte dunha comunidade de nómades dixitais e traballadores en remoto coa que conectar e á que pedir orientación.

Así que creamos tres grupos:

1. O primeiro son entre sete e nove rapaces de familias en situación de vulnerabilidade, con dificultades económicas e pouco acceso a recursos ou a educación. Veñen unha vez por semana a Anceu Coliving, onde a comunidade que vive aquí son os seus mentores.

Despois das primeiras sesións vimos que unha boa parte do grupo interesábase por facer videoxogos e por programar, mentres que a outra metade ía máis cara ao deseño gráfico (fotografía, debuxo, deseño web). Así que decidimos separalos en dous equipos segundo os seus intereses. Primeiro convidámolos á nosa comunidade de Discord e explicámosllo un pouco, e despois organizamos as sesións con esta estrutura:

• Unha primeira hora de actividade relacionada con programación ou con artes gráficas, segundo o grupo.
• Descanso e cambio de actividade, normalmente algo do rural co noso coliver Se. Por exemplo, montar xuntos unha horta (media hora) ou axudar con tarefas da casa: xardín, cociña, pintar.
• E o resto do tempo, merenda con quen da comunidade quixese sumarse, para que as conversas e as conexións xurdisen de forma natural.

E así o fixemos. Como funcionou ben, decidimos usar esta estrutura como esqueleto das sesións seguintes.

Nas primeiras sesións de programación traballamos con CodeMonkey, mentres o equipo de deseño aprendía Canva. Máis algo de horta e merenda.

2. O segundo grupo son varias mulleres maiores de aldeas próximas. Ou imos nós a Vilaboa unha vez por semana, ou veñen elas a Anceu, para aprender competencias dixitais: como usar distintas redes sociais ou aplicacións de comunicación, para poder estar en contacto cos seus. E tamén lles ensinamos inglés.

3. O terceiro grupo é tamén xente da zona. Levan organizacións ou proxectos distintos pero non teñen presenza online para difundir a súa mensaxe. Así que cando teñen tempo e queren vir a Anceu, ensinámoslles a facer webs con WordPress ou competencias de programación.

Por exemplo, Pablo, Iván e Carlos traballan no prototipo de consumo de auga en aldeas pequenas; podes ver máis en Rural Makers. Iván ademais está a desenvolver un galiñeiro intelixente con robótica, cunha caseta que controla os niveis de temperatura e humidade, onde Agustín e Edouard son os mentores que o acompañan.

Que estiveron aprendendo?

Un repaso dalgunhas das actividades máis importantes que o primeiro grupo foi facendo dentro de Rural Hackers, con Andreea e Curro, os nosos colivers, á fronte:

1. Programación con Curro

• Decidimos empezar co reto de CodeMonkey. Na sesión seguinte subimos a un reto máis difícil, onde un dodo tiña que atopar o seu ovo en cada paso e para iso había que dar co algoritmo adecuado en código. Nos dous xogos, a rapazada tiña que resolver varios cuestionarios con mentalidade de programador mentres xogaban. O xogo está principalmente en inglés, así que tamén practicaban vocabulario básico —bastante esquecido— e moi útil. Nese par de sesións axudounos o noso amigo David, que traballa en programación, compartindo a súa experiencia.

2. Creación de contido, deseño e artes visuais con Andreea

• Para quen quería aprender a levar ideas á realidade a través da creación de contido, o deseño e as artes visuais, Andreea ensínalles as bases do deseño: equilibrio, énfase, repetición, proporción, espazo en branco, contraste, cor, tamaño e tipografías. Nun par de sesións ensinou a rapazada a crear o seu propio logo, a usar Canva para facer perfís con bo aspecto e, sobre todo, que aplicacións, ferramentas ou extensións poden usar cando precisen deseñar calquera cousa.
• Arte con flores prensadas. Outro día o alumnado dedicou tempo a aprender a escoller as plantas máis bonitas e a coidalas. Prensar flores consiste en aplanar follas e pétalos para usalos como decoración: o proceso quita a humidade e preserva as cores. Ao final aprenderon a coidar as pezas con detalle para crear unha obra delicada e chamativa.
• Tamén aprenderon as bases da fotografía. Tiñamos un par de cámaras profesionais no coliving e queriamos introducilos nese mundo. Aprenderon a coller unha cámara, os compoñentes dunha reflex, os tres pilares da fotografía —entender como funcionan o ISO, a velocidade de obturación e a apertura— e despois a facer retratos e paisaxes.

Aquí estaban aprendendo sobre videoxogos

Que nos motiva a devolver algo ao mundo?

Isto é só unha parte do que representan Rural Hackers e a cultura hacker. Hackear significa construír algo rápido ou poñer a proba os límites do que se pode facer. Todo se pode mellorar sempre. Nada está nunca terminado. Dá antes de recibir.

Este é o noso manifesto:

• Compartir non é inmoral, é un imperativo moral (Aaron Swartz).
• Cremos nos talentos híbridos (Ignacio Márquez).
• A túa arte é o que fas cando ninguén pode dicirche exactamente como facelo. A túa arte é o acto de asumir responsabilidade persoal, cuestionar o statu quo e transformar as persoas (Seth Godin).
• Resolve problemas. Do resto encargarase o Agustín do futuro (Agustín Jamardo).
• Está todo por facer (África Rodríguez).
• Segue intentándoo; fagas o que fagas, vas cometer erros. Está estritamente prohibido non equivocarse (Celso, avó de África).
• Sen curiosidade, que nos queda? (Gabinete de Curiosidades).
• O rural ensínanos moitísimo. Devolvémoslle o que sabemos en forma de posibilidades (comunidade de Anceu).
• Non teño tempo para convencerte se non o cres ou non o entendes. Así que síntoo (Satoshi Nakamoto).

Queres formar parte do cambio? Bota unha ollada á web de Rural Hackers: https://ruralhackers.com/

Como empezou: Rural Hackers: unha nova forma de aprender

Ver tamén: Rural Makers en Anceu